Những đứa trẻ còn lại trong nhà cũng cần được để ý. Chúng thường im lặng chịu đựng nhiều hơn người lớn nghĩ.
Anh chị em thường cảm thấy thế nào
- Nhiều cảm xúc lẫn lộn
- Thương, tự hào
- Nhưng cũng có lúc ghen tị hoặc thấy mình bị bỏ quên
- Tất cả đều bình thường
- Và không nên bị trách
Và trách một đứa trẻ vì cảm xúc của nó chỉ làm nó học cách giấu đi.
Tôi nên nói với chúng thế nào
- Nói thật ở mức phù hợp với tuổi
- Bằng lời đơn giản
- Trẻ hiểu nhiều hơn người lớn nghĩ
- Và việc giấu thường làm chúng tự tưởng tượng ra điều tệ hơn
- Mục cuối là lý do nên nói
Và trẻ luôn cảm nhận được rằng có chuyện gì đó, dù không ai nói.
Làm sao để chúng không thấy bị bỏ quên
- Dành thời gian riêng cho từng đứa
- Dù chỉ mười lăm phút
- Điều quan trọng là khoảng thời gian đó thật sự là của riêng chúng
- Đều đặn quan trọng hơn dài
- Mục cuối là nguyên tắc
Và mười lăm phút mỗi tuần không bị gián đoạn hơn hẳn một buổi dài mỗi năm.
Có nên giao trách nhiệm chăm em không
- Ở mức vừa phải và phù hợp tuổi thì được
- Nhưng đừng để một đứa trẻ gánh vai trò của người lớn
- Vì chúng cũng cần được là trẻ con
- Kiểm lại xem mức đó có đang tăng dần không
- Mục cuối là điều nên để ý
Và trách nhiệm hay tăng dần mà không ai nhận ra.
Về chuyện chúng hay tự nén lại
- Nhiều trẻ tự nhủ rằng mình không được làm phiền cha mẹ
- Nên chúng giấu khó khăn của mình
- Hỏi trực tiếp và hỏi riêng
- Cho chúng biết là được phép nói
- Mục thứ ba là cách duy nhất biết được
Và một đứa trẻ ngoan quá mức đôi khi là một đứa trẻ đang nén lại.
Về chuyện cho phép mọi cảm xúc
- Cho phép chúng nói cả những điều khó nghe
- Ghen tị hay bực bội đều là cảm xúc thật
- Nghe mà đừng phán xét
- Được nói ra thì cảm xúc đó nhẹ đi
- Mục thứ ba là điều khó nhất
Và phản ứng gay gắt một lần là đủ để chúng thôi không nói nữa.
Về chuyện trả lời câu hỏi của chúng
- Trả lời thật và ngắn gọn
- Không biết thì nói là không biết
- Hẹn tìm hiểu rồi trả lời sau
- Và nhớ quay lại trả lời
- Mục cuối là điều hay bị quên
Và giữ lời với trẻ xây dựng lòng tin quan trọng hơn nội dung câu trả lời.
Về chuyện chúng bị hỏi ở trường
- Bạn bè có thể hỏi hoặc trêu chọc
- Chuẩn bị trước vài câu trả lời đơn giản cho chúng
- Hỏi xem chúng có gặp chuyện gì không
- Đừng đợi chúng tự kể
- Mục thứ hai là việc rất hữu ích
Và có sẵn một câu để nói giúp trẻ tự tin hơn nhiều khi bị hỏi.
Về chuyện giữ những dịp riêng của chúng
- Sinh nhật, buổi biểu diễn, ngày quan trọng của chúng
- Cố gắng giữ những dịp đó trọn vẹn
- Nhờ người khác trông giúp nếu cần
- Chúng nhớ rất lâu những dịp bị bỏ lỡ
- Mục cuối là lý do nên cố
Và có mặt trong những dịp ấy nói với trẻ rằng nó cũng quan trọng.
Về chuyện không so sánh
- Đừng so sánh giữa các con
- Đừng nói con phải nhường vì em khác
- Nói về nhu cầu khác nhau thay vì về sự nhường nhịn
- Cách nói này công bằng hơn với cả hai
- Mục thứ ba là cách diễn đạt nên dùng
Và mỗi người trong nhà đều có nhu cầu riêng, đó là cách nói dễ chấp nhận nhất.
Về chuyện chúng cũng có thế mạnh
- Nhiều anh chị em lớn lên rất hiểu chuyện
- Ghi nhận điều đó bằng lời cụ thể
- Nhưng đừng biến nó thành kỳ vọng
- Chúng vẫn được phép có lúc không hiểu chuyện
- Mục cuối là điều cần nhớ
Và khen một đứa trẻ vì luôn ngoan có thể thành một cái khuôn nó phải giữ.
Ba câu với mỗi rào cản
- Rào cản này nằm ở đâu, ở người hay ở nơi chốn
- Ai là người sửa được nó
- Thay đổi nhỏ nhất tạo khác biệt là gì
- Bài này thêm: tuần này tôi có thời gian riêng với từng đứa chưa
Câu cuối là điểm riêng, và nó là thứ dễ trôi mất nhất trong những tuần bận.
Rào cản nằm ở môi trường
- Cảm xúc lẫn lộn của anh chị em là bình thường, đừng trách
- Dành thời gian riêng đều đặn cho từng đứa, dù ngắn
- Đừng để một đứa trẻ gánh vai trò của người lớn
- Nói về nhu cầu khác nhau thay vì bắt con phải nhường
- Mục cuối là cách nói công bằng hơn
Hai mục giữa là hai điều giữ cho tuổi thơ của chúng được trọn vẹn.
Hỏi trước khi tới một nơi mới
- Lối vào có bậc không, có lối dốc hoặc thang máy không
- Nhà vệ sinh có dùng được không
- Có chỗ đỗ xe gần lối vào không
- Thông tin có ở dạng nào khác ngoài loa và bảng chữ nhỏ không
- Người hỗ trợ đi cùng có vào được không
Khi chọn nơi đi chơi chung cả nhà thì hỏi trước để không ai phải ở ngoài.
Câu hỏi thường gặp
Anh chị em thường cảm thấy thế nào?
Nhiều cảm xúc lẫn lộn: thương, tự hào, nhưng cũng có lúc ghen tị hoặc thấy mình bị bỏ quên. Tất cả đều bình thường và không nên bị trách.
Tôi nên nói với chúng thế nào?
Nói thật ở mức phù hợp với tuổi, bằng lời đơn giản. Trẻ hiểu nhiều hơn người lớn nghĩ, và việc giấu thường làm chúng tự tưởng tượng ra điều tệ hơn.
Làm sao để chúng không thấy bị bỏ quên?
Dành thời gian riêng cho từng đứa, dù chỉ mười lăm phút. Điều quan trọng là khoảng thời gian đó thật sự là của riêng chúng.
Có nên giao trách nhiệm chăm em không?
Ở mức vừa phải và phù hợp tuổi thì được. Nhưng đừng để một đứa trẻ gánh vai trò của người lớn, vì chúng cũng cần được là trẻ con.