Can thiệp sớm là gì

Đây là cụm từ hay được nhắc tới nhưng ít khi được giải thích rõ. Nó đơn giản hơn nhiều người nghĩ.

Can thiệp sớm nghĩa là gì

• Là các hoạt động hỗ trợ trẻ và gia đình
• Được bắt đầu càng sớm càng tốt
• Nhằm giúp trẻ phát triển
• Và giúp gia đình biết cách đồng hành
• Mục cuối là phần hay bị bỏ qua

Và hỗ trợ cho gia đình cũng là một phần của can thiệp sớm.

Nó gồm những gì

• Tuỳ nhu cầu của từng trẻ
• Có thể gồm hỗ trợ vận động, ngôn ngữ, sinh hoạt hằng ngày
• Và hướng dẫn cho cha mẹ
• Chương trình cụ thể do người có chuyên môn xây dựng
• Mục cuối là điều cần nói rõ

Và không có chương trình chung cho mọi trẻ, mỗi trẻ một kế hoạch riêng.

Gia đình đóng vai trò thế nào

• Vai trò lớn nhất
• Trẻ ở với gia đình phần lớn thời gian
• Nên những gì diễn ra hằng ngày ở nhà
• Quan trọng hơn vài buổi mỗi tuần
• Mục cuối là điểm cốt lõi

Và đây là lý do phần hướng dẫn cho cha mẹ lại quan trọng tới vậy.

Bao lâu thì thấy kết quả

• Tiến bộ thường chậm và không đều
• Hãy nhìn theo tháng chứ đừng đánh giá theo tuần
• Và ghi lại để thấy được đường đi
• Có giai đoạn chững lại là bình thường
• Mục thứ hai là cách đo đúng

Và so với ba tháng trước cho bức tranh rõ hơn nhiều so với so với tuần trước.

Về chuyện lồng vào sinh hoạt hằng ngày

• Cách hiệu quả nhất là lồng vào việc hằng ngày
• Lúc ăn, lúc tắm, lúc chơi
• Không cần biến mọi thứ thành giờ tập
• Trẻ học tốt nhất trong hoạt động tự nhiên
• Mục thứ ba là điều cần nhớ

Và biến cả ngày thành buổi tập làm cả nhà mệt mà hiệu quả lại kém đi.

Về chuyện đặt mục tiêu cụ thể

• Đặt mục tiêu nhỏ và cụ thể
• Cùng thống nhất với chuyên viên
• Chọn thứ có ích cho đời sống hằng ngày
• Mục tiêu rõ thì dễ theo dõi
• Mục thứ ba là tiêu chí chọn

Và một kỹ năng dùng được mỗi ngày đáng giá hơn một kỹ năng chỉ dùng trong buổi tập.

Về chuyện phối hợp nhiều chuyên viên

• Có thể có nhiều người cùng hỗ trợ trẻ
• Hỏi xem ai là người tổng hợp bức tranh chung
• Giữ một cuốn sổ chung để mọi người ghi vào
• Tránh việc mỗi nơi làm một hướng
• Mục thứ ba là giải pháp đơn giản

Và một cuốn sổ đi theo trẻ giúp mọi người cùng nhìn một bức tranh.

Về chuyện ghi lại tiến bộ

• Ghi những gì trẻ làm được, dù nhỏ
• Quay video theo mốc thời gian
• Xem lại sau vài tháng
• Bạn sẽ thấy khoảng cách rõ ràng
• Mục thứ ba là lúc nó có giá trị

Và xem lại video cũ là cách chắc chắn nhất để thấy con đã đi được bao xa.

Về chuyện đừng so với trẻ khác

• Mỗi trẻ một xuất phát điểm và một nhịp
• So sánh chỉ làm cha mẹ nản
• So con với chính con của vài tháng trước
• Đó là phép so duy nhất có ý nghĩa
• Mục thứ ba là cách đo đúng

Và cách so này cũng công bằng hơn nhiều với chính đứa trẻ.

Về chuyện chơi vẫn là chơi

• Trẻ cần thời gian chơi tự do
• Không phải mọi hoạt động đều phải có mục tiêu
• Chơi cũng là học
• Và là lúc trẻ được là chính mình
• Mục cuối là điều quan trọng nhất

Và một tuổi thơ có chỗ để chơi là điều không nên đánh đổi.

Về chuyện điều chỉnh kế hoạch

• Kế hoạch cần được xem lại định kỳ
• Nói với chuyên viên khi thấy có gì chưa hợp
• Phản hồi của gia đình rất quan trọng
• Không ai hiểu trẻ bằng người ở cùng trẻ
• Mục thứ ba là điều nên nhớ

Và im lặng vì ngại làm kế hoạch đi sai hướng suốt nhiều tháng.

Ba câu với mỗi rào cản

• Rào cản này nằm ở đâu, ở người hay ở nơi chốn
• Ai là người sửa được nó
• Thay đổi nhỏ nhất tạo khác biệt là gì
• Bài này thêm: điều này lồng vào sinh hoạt hằng ngày được không

Câu cuối là điểm riêng, và lồng được vào ngày thường thì mới duy trì được lâu.

Rào cản nằm ở môi trường

• Những gì diễn ra hằng ngày ở nhà quan trọng hơn vài buổi mỗi tuần
• Lồng vào sinh hoạt hằng ngày thay vì biến mọi thứ thành giờ tập
• So con với chính con của vài tháng trước, đừng so với trẻ khác
• Trẻ vẫn cần thời gian chơi tự do
• Mục cuối là điều không nên đánh đổi

Hai mục giữa là hai nguyên tắc giữ cho cả nhà đi được đường dài.

Hỏi trước khi tới một nơi mới

• Lối vào có bậc không, có lối dốc hoặc thang máy không
• Nhà vệ sinh có dùng được không
• Có chỗ đỗ xe gần lối vào không
• Thông tin có ở dạng nào khác ngoài loa và bảng chữ nhỏ không
• Người hỗ trợ đi cùng có vào được không

Với nơi can thiệp thì hỏi thêm về lịch buổi và về việc cha mẹ có được vào cùng không.

Câu hỏi thường gặp