Ai cũng có lúc dùng sai từ. Cách xử lý sau đó quan trọng hơn bản thân lỗi sai.
Tôi lỡ dùng sai từ thì nên làm gì
- Sửa lại ngắn gọn và nói tiếp
- Một câu xin lỗi ngắn là đủ
- Không cần giải thích dài dòng
- Hay tự trách trước mặt người ta
- Mục cuối là điều nên tránh
Và tự trách quá mức lại biến người nghe thành người phải an ủi bạn.
Tôi sợ nói sai nên không dám nói gì
- Im lặng vì sợ nói sai còn tệ hơn nói vụng
- Người ta thường nhớ việc bạn có mặt và quan tâm
- Chứ không nhớ chính xác từng chữ
- Cứ nói chuyện tự nhiên
- Mục thứ hai là điều đáng nhớ
Và sự né tránh dễ nhận ra hơn nhiều so với một từ dùng chưa chuẩn.
Nếu ai đó nhắc tôi thì sao
- Cảm ơn họ và ghi nhận
- Việc họ nhắc là dấu hiệu họ muốn cuộc trò chuyện tiếp tục
- Chứ không phải muốn chỉ trích bạn
- Đừng phản ứng phòng thủ
- Mục thứ hai là cách hiểu đúng
Và người ta chỉ nhắc khi còn muốn nói chuyện với bạn.
Tôi nên nhắc người khác thế nào
- Nhắc nhẹ nhàng và riêng tư nếu được
- Nói cách thay thế thay vì chỉ nói cái sai
- Nhắc để giúp chứ không phải để bắt lỗi
- Giữ giọng bình thường
- Mục thứ hai là cách hiệu quả
Và đưa ra cách nói thay thế dễ được tiếp nhận hơn nhiều.
Về chuyện sửa ngay trong câu
- Nhận ra giữa chừng thì sửa luôn và nói tiếp
- Không cần dừng lại thành một sự kiện
- Cách này tự nhiên nhất
- Và ít làm người nghe khó xử
- Mục thứ ba là điều đáng học
Và sửa gọn trong một nhịp khiến mọi thứ trôi đi bình thường.
Về chuyện đừng biến nó thành chuyện lớn
- Xin lỗi dài dòng làm người nghe mệt
- Họ phải an ủi bạn về lỗi của chính bạn
- Điều đó đảo ngược vai trò một cách không cần thiết
- Ngắn gọn là tôn trọng
- Mục thứ hai là hậu quả thật
Và ngắn gọn cho thấy bạn coi đây là chuyện bình thường, và nó đúng là vậy.
Về chuyện học từ lần sau
- Ghi nhớ cách nói đúng cho lần sau
- Nếu hay quên thì viết ra
- Vài lần là thành thói quen
- Không ai đổi được trong một ngày
- Mục thứ ba là điều đúng
Và thói quen ngôn ngữ đổi bằng sự lặp lại chứ không bằng quyết tâm.
Về chuyện khi người khác không đồng ý với nhau
- Có khi hai người trong cuộc thích hai cách gọi khác nhau
- Điều đó hoàn toàn bình thường
- Dùng cách mà người đang nói chuyện với bạn thích
- Đừng lấy ý kiến người này áp cho người kia
- Mục thứ ba là nguyên tắc
Và lựa chọn của người trước mặt bạn luôn là lựa chọn được ưu tiên.
Về chuyện không nhắc lỗi giữa chỗ đông
- Nhắc riêng dễ được tiếp nhận hơn
- Nhắc giữa đám đông làm người ta phòng thủ
- Và cuộc trao đổi thành cuộc tranh luận
- Mục đích là để họ đổi chứ không phải để thắng
- Mục cuối là điều cần nhớ
Và giữ thể diện cho người ta là cách hiệu quả nhất để họ thay đổi.
Về chuyện không phán xét người khác
- Nhiều người dùng từ cũ vì họ học được như vậy
- Không phải vì họ có ác ý
- Giả định thiện chí trước
- Rồi nhắc một cách thân thiện
- Mục thứ ba là điểm khởi đầu đúng
Và giả định thiện chí làm cuộc trò chuyện đi theo hướng có ích hơn nhiều.
Về chuyện quan trọng vẫn là ở lại
- Điều quan trọng nhất là bạn vẫn nói chuyện
- Vẫn hỏi han và vẫn ở đó
- Một từ dùng chưa chuẩn không xoá được điều đó
- Sự có mặt đáng giá hơn câu chữ hoàn hảo
- Mục cuối là điều muốn nhấn
Và người ta nhớ ai đã ở bên cạnh chứ không nhớ ai đã nói đúng từ.
Ba câu với mỗi rào cản
- Rào cản này nằm ở đâu, ở người hay ở nơi chốn
- Ai là người sửa được nó
- Thay đổi nhỏ nhất tạo khác biệt là gì
- Bài này thêm: tôi đang sợ nói sai tới mức không nói gì không
Câu cuối là điểm riêng, và nỗi sợ đó gây ra nhiều khoảng cách hơn cả lỗi sai.
Rào cản nằm ở môi trường
- Sửa lại ngắn gọn và nói tiếp, đừng biến nó thành chuyện lớn
- Im lặng vì sợ nói sai còn tệ hơn nói vụng
- Khi nhắc người khác thì nhắc riêng và đưa ra cách thay thế
- Giả định thiện chí trước khi kết luận về ai đó
- Mục cuối là điểm khởi đầu đúng
Hai mục giữa là hai cách giữ cho cuộc trò chuyện tiếp tục thay vì đứt đoạn.
Hỏi trước khi tới một nơi mới
- Lối vào có bậc không, có lối dốc hoặc thang máy không
- Nhà vệ sinh có dùng được không
- Có chỗ đỗ xe gần lối vào không
- Thông tin có ở dạng nào khác ngoài loa và bảng chữ nhỏ không
- Người hỗ trợ đi cùng có vào được không
Hỏi năm câu này bằng giọng bình thường thì không có cách hỏi nào là sai cả.
Câu hỏi thường gặp
Tôi lỡ dùng sai từ thì nên làm gì?
Sửa lại ngắn gọn và nói tiếp. Một câu xin lỗi ngắn là đủ, không cần giải thích dài dòng hay tự trách trước mặt người ta.
Tôi sợ nói sai nên không dám nói gì?
Im lặng vì sợ nói sai còn tệ hơn nói vụng. Người ta thường nhớ việc bạn có mặt và quan tâm chứ không nhớ chính xác từng chữ.
Nếu ai đó nhắc tôi thì sao?
Cảm ơn họ và ghi nhận. Việc họ nhắc là dấu hiệu họ muốn cuộc trò chuyện tiếp tục chứ không phải muốn chỉ trích bạn.
Tôi nên nhắc người khác thế nào?
Nhắc nhẹ nhàng và riêng tư nếu được, nói cách thay thế thay vì chỉ nói cái sai. Nhắc để giúp chứ không phải để bắt lỗi.